وبلاگ روستاي شيرکوه

اخبار ورزشي

ديلمستان

روستاي اسطلخ جان

دکتر شريعتي

شاملو

رودبار نيوز

شماليها

نقشه راه هاي ايران

گيل و گالش

شعر ايران

اطلاعات کوه نوردي

آئو(ao) =  فریاد ، هوار همچنین از ادات تعجب

 آبپیله (abe pile)= تاول با چرک

آخرسر(akhar sar) = سرانجام

 آغوز : گردو

 آغوزبازی(aghooz bazi) = گردو بازی

 آغوزدار (aghooz dar)= درخت گردو

آغوزمغز( aghooz maghz)= مغز گردو

آمختن(amokhtan) = تربیت کردن

ابر (abr)= اسفنج

 اجارد(ajard):بالا اورد

اُچین دچین(ochin o dachin) = جمع و جورکردن

  اُچین(achin) = جمع کن

 اداشتن (adashten) : وادار کردن بچه به ادرار 

 ادام : دادم

 ارجن (arjan): ببر- امربه بریدن

 اروتن(aroten) :جاروب کردن

 اسبیج: شپش

اسبیو (esbiuo): نوعی خاک سفید که در بلند زمین وگرچ گوری یافته میشود وبرای سفید کردن خانه از ان استفاده میکردن

 اِسپاردن (espardan)= سپردن

اسیف: سیب

 اشپته (eshpate): گربه وحشي

 اِشکر (ashker)= ساقه نازک و ملفوف برنج

 اشکنین(eshkenian) = شکاندن

اشکور (: (oshkor برنج شکسته

اقلن(aghalaan) = لااقل

 اکت(akat ): خسته شد

 اکلاشدن(aklashden): خاراندن

 اگیر : بگیر

 اگیرست (agirest ): روشن شد

 الاو (alav)= بخار

الک (alak)= غربال

النگ (alang)= پشت پا

الیشدن(alishden): لیسیدن

امبس(ambas)=غلیظ

 امیشدن : ادرار کوچک

 امیشین (amishin): مال ما 

انجیل(anjil) = انجیر

انقلاب : استفراغ

 اوترکست: برخورد کرد

اوتن (avaten) : بافتن این اصطلاح برای چپر درست کردن بکار میرود

 اوریشت : بلند شو

اوشان شین : مال انها

 اوِِشت(avasht): یهو افتادن

   اوگور : بردار

اولارستن (avelaresten): دچار خستگي و بي حالي مفرط شدن

اون شین (oneshin): مال اون

اویشته (avishte)= سوت

اويجين (avejin): جدا کردن

اهه(a ha) = می آید

 ایاز (ayaz)= شبنم

ایشه(eisha) = از ادات اکره و نفرت

 باربگودن(bar bogoden) = متلک گفتن

باربندیل (bare o bandil)= بار خانه

 بارش(baresh) = باران

باز(baz) = دوباره

 ببیج (bebij)= بپز

 بج (bej)= برنج

 بج چین (beje chin)= درو برنج

 بجار (bejar)= مزرعه برنج

بجار گاه : محلی در وسط شیرکوه که سابقا زمین شالیزار بوده است 

بجارکله( bejar kale)= کرت برنجکاری

 بجارمرز( bejar marz)= مرز و حد کرت

 بچکسته (bechekesta)= چکیده

بخواس(bekhas) = بخواب ب

دگومان(bad goman) = کج خیال

بر : شاخه پر از خار

  برر زن (berar zen)= زن برادر

 برسر ( baresar ) : حیاط جلوی خانه

 بره بر : قابل رویت

 بسچی(baschi) = البته

 بشو: برو

بفسنی (befsani): پاره کرد

بکت : افتاد

 بلتو (balato ): در ب باغ وزمین که با چوب درست میشود

 بلنگ(belang ): وسیله ای که در خرمن برنج وگندم در قدیم استفاده میشد شبیه چنگال

 بلو (balo ) : وسیله ای که جهت وجین زمین از آن استفاده میکنند شبیه تیشه

 بله گوش(bale gosh) = گوش پهن و بزرگ(اصطلاح)

 بمان(beman)= بایست

بن و بنجاغ(beno benjagh) = قباله= دودمان

 بنه کهبن : بیرون خانه زیر اب چکان

بنیش(banish) = بنشین

بودوج وادوج (bodoj vadoj)= دوخت و دوز

بوزریش(boze rish) = ریش بزی  

بوشو (bosho)= برو

بی شناخت (bi shenakht)= حق ناشناس

 بی: به

 بیشتن(bishtan) = برشته کردن ، بر آتش سرخ کردن

 بیفسست(bifsest): پوسیده شد

بیکله(bi kale) = بی شعور

بیگند (bigand): انداخت

 بیلا وارث : بدون وارث  نوعی ناسزا

 پئلو (paa  loo)= کنار

 پااسو (pa aso) = لگدمال

پاتیل(patil) = دیگ بزرگ مسی

پاچاله(pachale) = رد پا در گل و..که فرورفتگی آن نمایان باشد

پاماله( pa male) = ردپا

پت بزء (pet biziya)= بید زده

پتن(patan) = پختن

پرزیئن(par zian) = پرزدن

 پرستن(parestan) = پرش کردن

 پرکانیئن(par kanian) = لرزاندن

پرکستن (parkestan)= لرزیدن

 پرميش(permish) :گوسفند پير

پس ادن(pas adan) = پس دادن

 پساپسا (pasa pasa)= عقب عقب

پستن(pastan) = پاییدن

 پشه دان(ppashe dan) = پشه بند 

 پلا (pela)= پلو

 پلاخور(pela khor) = تحت تکفل

 پلُخ پلُخ (polokh polokh)= قلقل

پنجه کش(panje kash): نوعی نان محلی

 پوتیر (potir)= مورچه

پور (poor): شخم اول براي شاليزار

 پوشتی(poshti) = بالش

 پیئر(piyar) = پدر

 پیچا(picha) = گربه

 پیشاشو(pisha sho) = پیشواز

 پیشکال (pishkal): ناخن پا یا دست

پيار (peyar) : فرسوده معمولا براي چوب بکار ميرود

 تابستن = تابیدن

تات : صبحانه

 تاس = کاسه فلزی

 تاشتن = تراشیدن

 تاکودن = تا کردن

تاودان = پرتاب کردن

تبجه (tabejeh): تخته چوب گرد که برای نان درست کردن استفاده میشود

تبنه (tabene): سوزن بزرگ

تپستن = تپیدن

تترج = پشت سرهم

تخت = هموار تر

 جقله = نوزاد

ترسئن = ترسیدن

ترش تره = نوعی خورش

 ترکاش = غضروف،سوراخ

تشکه (teshkeh) :گره

 تلا : خروس

تلار = ایوان

تلاشه = تراشه چوب

 تنگر = يقه

 تنگوله = تلنگر

تور ابیین = دیوانه شدن

تورب = ترب

تشک = هسته سخت پوست میوهایی مانند هلو  و یا خرما

 تشکه = گره

 تول = کدر

تول آب = آب گل آلود

 توم بجار = خزانه نشای برنج

 تونکه (toneke ): شلوارک

 تیشین (tishin): مال تو

تیف : خار , تیغ

تیفیل (tifil) : آب دهان

 جَئده = جاده

جا دیگدن = جا انداختن

جان بسر = هول زده

 جان کنش = جان کندن

 جاودام ( javedam): مخفی کردم

جاوستن (javesten): جویدن

جغل مغل = بروبچه

جغلگی = کودکی

جغله : بچه

 جن شوراب = شنا کردن

جوت = الکن

جور: بالا

جورا = به سوی بالا

جهندم = جهنم

 جیر = پایین

چپینو: جوجه

چرخانیئن = چرخاندن

 چسبستن = چسبیدن

 چشیئن = چشیدن

 چکن (chakan) : چانه

 چمبو (chambo): توت فرنگی

 چمکا : نوعی تخم مرغ که برای گول زدن مرغ در زیرش قرار میدهند

 چندر = چقدر

 چو = شایعه

 چوچار = سوسمار

 چونگول (chongol) : پنجه پا یا دست

چیئن = چیدن

 چیلیک = سنگدان مرغ

خاب رگ = شقیقه

خاچخاچ = بریده بریده

 خاخور = خواهر

 خاخورزا = خواهر زاده

خاش = استخوان

خال دختر زا: دختر خاله

خاله وره (khalevare ): بره کوچک

خانه برپا = سرایدار

خاونده (khavandeh ): خميازه

خوج: نوعي گلابي

 خورِ = برای خود

خوش: بوس

 خون دیمیر = خون مردگی

دائی زن = زن دایی

 دار = درخت

داز = داس

دبستن = بستن

دبین= قطع کن

دچه کانین = چسباندن

دخاندن = فراخواندن

درز = چاک

 درزن( darzen): سوزن

دس اموخت = دست آموز

 دس اوسین = دستمالی

 دس چو = چوب دستی

 دسکول = هل دادن

 دسی دسی = مفت و مسلم

دشاندن = روپوش گذاشتن

دشکه نین = شکستن چیزی مثل تخم

 دمتن (dematen): با پا روی چیزی رفتن

دمیجیر(demijir): خوابیدن با صورت

دمیرست (damirest) : خاموش شد

 دووستن ((dovesten: دویدن

دویجیم = انتخاب احسن

 دیئن = دیدن

 دیم = چهره

دیم پر = سروصورت

ديوک= هاون

 راتی (rati ):قیف

رت ( ret):چوب بزرگی که برای کندن گردو بکار میبرند

 روخان (rokhan) : رودخانه

 زئين = زدن

 زاما = داماد

 زپه = شکوفه

زردک لانه = لانه زنبور

 زردگوش = حرف نشنو

زرده = زنبور

 زلزله = جیرجیرک

 زمی سر (zemisar) : زمین کشاورزی

 زن پیئر = پدر زن

 زنمار = مادر زن

زواله سر = آفتاب نیمروز

زورکوت (zorkot ): محل جمع آوری پهن گاو وگوسفند

زَهله = زهره

 زی = زیتون

ساج = تابه چدنی

 سامانسر = خط مرزی

ساوستن = ساباندن

 سایه دیم = جایی که آفتابگیر نباشد

 سر جور : سر بالا

 سر جیر : سرپایین

 سر دون (sardon) : نردبان

 سرامال = هم سن و سال

سربسر = انگولک

 سرسبوک =آدم هرزه

 سرسنگین = متکبر

 سس = بی نمک

 سفت اگودن = محکم کردن

سکجان = سخت جان

 سگ کوتله = توله سگ

سل = استخر

 سنگر : چپر دور خانه وزمین

 سو = روشنایی‘ ساقه گياه گلپر

سوئل = کک

سواسر (sevasar): دم صبح

سوتکا : روشنایی قدیم

سوته = ته دیگ

 سوجانین = سوزاندن

سوروف(sorof): نوعي علف هرز در شاليزار

 سیا خورش = خورشت فسنجان

سیا کلاچ = کلاغ سیاه

 سيل(sil ): پوست گردو

 شئهه = می توان

 شائال = شغال

شانه بسر = هدهد

 شب چر = تنقلات شب

شک و شی = باران نم نم

شندر (shender) : پارچه کهنه

شی هی= میروی

 شیت = لوس

شیمی شین : مال شما

شیندری : داری میری

 عمه زن : زن عمو

غاتی گودن = مخلوط کردن

غایم بیئن = پنهان شدن

 غییش = کمربند چرمی

کاپیش = آبدزدک

 کتره = کفگیر مسطح چوبی

 کتل = کرسی چوبی کوتاه

کتن = افتادن

 کته (kota) :پسر

 کرات : مرغ جوان

کرچ = ترد

 کرک = مرغ خانگی

 کرک لانه : مرغ دونی

کرمجین = کرم زده

 کشکرات = زاغچه

 کشه = آغوش

 کشیئن = کشیدن

کفتال = عجوزه

 کل گور (kale gor): گاو نر جوان

کلاچ = کلاغ

کلشکن(koleshken): مرغ مادر

 کله = اجاق

کله چاله : اجاق گلی

 کله گب = سخن خام

کمربجو ار = بالاتنه

کمربیجیر = پایین تنه

کمی یه = کجا

 کمیتا = کدام یک

کمیو : کجا

 کندس (kondes): ازگیل

کنده = هیزم بزرگ و درشت

 کودی = کدو

کوک = بخیه

 کولبا = نوعی نان محلی

کولکفيس (kolkafic): نوعي گنجشک

کوله چارشنبه = چهارشنبه سوری

 کوناکونا = پساپسا

کی شین = مال چه کسی

 کیلکا : دختر

گاجمه = وسیله برای شخم زدن زمین

گاچ = پا پرانتزی

 گاره = گهواره

گاز = دندان

 گب زیئن = حرف زدن

 گردانین = گرداندن

 گردن پس = پس گردن

 گرزه :موش

 گرمش = باد گرم

 گرملت (garmalat ): فلفل

 گِل گوده = کلوخ

گلف = فاصله دار

گمج = دیگ سفالین

گندگال( gandegal): لباس

 گنستن = بهم خوردن

 گو ء = گوید ، می گوی

د گوده = گلوله شده

گوسند (gosend): گوسفند

لابدان = عنکبوت

لافند (lafend) : طناب

لاکو: لاکپشت

 لالیم = ولرم

لام (lam): بوته

لچک ( lachak): دستمال

لس = شل

لنگستن = لنگیدن

لوچ = چپ چشم

 لوغاز خوانی = تبلیغات سوء

لیشه (lishe): گاو جوان قبل از زاییدن

لیویر = آب دهانی که بی اختیار از دهان خارج شود

مات = مبهوت

 ماتوره = خرطوم ، حالت دلخوری

ماچ = بوسه

ماشل : عمه وخاله

ماشل زا : بچه خاله که برای مذکر ومونث بکار برده میشود 

مال = دارایی ، چارپای اهلی

مالستن = مالیدن

 مچه = چانه

مرجو = عدس

مرس = مس

مرغونو:تخم مرغ

مکابج = بلال

 ملاغه = چمچه بزرگ

ملافو (melafo) : ملحفه

ملیجه: گنجشک

منده(mendeh): گوساله

 موران = زنگ فلزات

 میجیک = مژه

میشین (mishin): مال من

 میل (mil): سیخ

ميش : قارچ

ناخوشی : بیماری

 ناره = نعره

 ناک = سقف دهان

 نانجه = حسرت

 نره کاوي(narekavi ): گوسفند نر

 نشئه = نشاید

نشاست = نشا کاری

نونتیر : وردنه- چوب بلندی که با ان نان درست میکنند

 نیشانین = نشاندن

 نیشتن درم (nishtendarom) : در حال نشستن هستم

نینجیغ = سیخونک

نیویشتن = نوشتن

نییه = نیست

 واتورا = هذیان

واستی = بایستی

 واسی = برای

ورزا = گاو نر

 ورف = برف

وره (vare) : بره

 وس = بس

ولگ : برگ

 ونیجه = سقز

ویشنا : گرسنه

هاج هاجی =  پرستو

 هرچی = بیهوده

 هردمبیل = هرجایی

هندل : تمشک

هیته = بی منظور ، همین گونه

 هیمه = هیزم

 یاد گیتن = یاد گرفتن

 یامان = ورم عمومی بدن

 یهو = ناگهاني

 یوارکی = به یکباره